کاربر روی لینک سایت کلیک میکند و منتظر میماند.
چند ثانیه میگذرد.
اگر صفحه هنوز کامل نمایش داده نشده باشد، احتمال زیادی وجود دارد که کاربر صفحه را ببندد و سراغ گزینه دیگری برود.
سرعت سایت فقط یک عدد در ابزارهای تست نیست. سرعت، بخشی از تجربهای است که کاربر هنگام استفاده از سایت دریافت میکند.
به همین دلیل افزایش سرعت سایت یکی از مهمترین بخشهای بهینهسازی یک وبسایت محسوب میشود.
در این مقاله بررسی میکنیم چه عواملی باعث کندی سایت میشوند و برای بهبود سرعت از کجا باید شروع کرد.
سرعت سایت دقیقاً یعنی چه؟
وقتی درباره سرعت سایت صحبت میکنیم، منظور فقط مدت زمانی نیست که صفحه بهطور کامل نمایش داده میشود.
عملکرد سایت میتواند شامل موارد مختلفی باشد؛ از شروع بارگذاری محتوا گرفته تا زمانی که صفحه آماده تعامل با کاربر میشود.
گوگل برای بررسی تجربه کاربران از مجموعهای از معیارها با عنوان Core Web Vitals استفاده میکند که جنبههایی مانند بارگذاری، تعامل و پایداری بصری را بررسی میکنند.
بنابراین ممکن است یک سایت از نظر ظاهری سریع به نظر برسد اما در بعضی بخشها همچنان مشکل عملکرد داشته باشد.
قبل از بهینهسازی، سرعت سایت را اندازه بگیرید
یکی از اشتباهات رایج این است که بدون بررسی دقیق، شروع به نصب افزونه یا تغییر تنظیمات سایت کنیم.
اول باید بفهمیم مشکل اصلی کجاست.
برای بررسی اولیه میتوان از ابزارهایی مانند PageSpeed Insights استفاده کرد.
این ابزار اطلاعاتی درباره عملکرد صفحه و مشکلات احتمالی آن ارائه میدهد.
بهتر است چند صفحه مهم سایت را جداگانه بررسی کنید:
- صفحه اصلی
- صفحه خدمات
- صفحه فروشگاه
- صفحه محصول
- مقالات
- صفحات فرود
ممکن است یک صفحه عملکرد خوبی داشته باشد اما صفحه دیگری به دلیل تصاویر، اسکریپتها یا ساختار متفاوت، بسیار کندتر باشد.
تصاویر یکی از اولین چیزهایی هستند که باید بررسی شوند
تصاویر باکیفیت برای یک سایت مهم هستند، اما اگر بدون بهینهسازی استفاده شوند میتوانند حجم صفحات را افزایش دهند.
برای مثال یک تصویر ساده که چند مگابایت حجم دارد، معمولاً انتخاب مناسبی برای استفاده مستقیم در سایت نیست.
برای بهینهسازی تصاویر بهتر است:
- اندازه تصویر متناسب با محل نمایش باشد.
- تصاویر اضافی حذف شوند.
- از فرمتهای مناسب مانند WebP در صورت امکان استفاده شود.
- قبل از آپلود، حجم تصاویر کاهش پیدا کند.
- برای تصاویر بزرگ، اندازه واقعی فایل با اندازه موردنیاز سایت هماهنگ باشد.
لازم نیست تصویری که در یک کارت کوچک نمایش داده میشود با ابعاد بسیار بزرگ آپلود شود.
افزونههای زیاد همیشه به معنی امکانات بیشتر نیست
در وردپرس نصب افزونه بسیار ساده است.
همین موضوع گاهی باعث میشود برای هر قابلیت کوچک یک افزونه نصب شود.
اما تعداد زیاد افزونهها میتواند مدیریت سایت را پیچیدهتر کند و در بعضی شرایط روی عملکرد آن تأثیر بگذارد.
قبل از نصب یک افزونه جدید بهتر است بررسی کنیم:
آیا واقعاً به این قابلیت نیاز داریم؟
اگر یک افزونه مدتهاست استفاده نمیشود، حذف آن میتواند منطقی باشد.
همچنین بهتر است افزونههای مشابه که یک کار را انجام میدهند همزمان فعال نباشند.
کش چیست و چرا اهمیت دارد؟
کش یا Cache باعث میشود برخی اطلاعات موردنیاز سایت برای دفعات بعد سریعتر در اختیار مرورگر یا کاربر قرار بگیرند.
در سایتهای وردپرسی، استفاده درست از کش میتواند یکی از بخشهای مهم بهینهسازی عملکرد باشد.
البته فعال کردن هر گزینهای در افزونههای کش بدون شناخت عملکرد آنها ایده خوبی نیست.
تنظیمات کش باید با نوع سایت، هاست، افزونهها و ساختار سایت هماهنگ شود.
کدهای CSS و JavaScript را کنترل کنیم
یک سایت ممکن است فایلهای CSS و JavaScript زیادی داشته باشد.
بخشی از این فایلها ممکن است فقط برای یک قابلیت خاص استفاده شوند، در حالی که در صفحات دیگر نیز بارگذاری میشوند.
بهینهسازی این منابع میتواند شامل مواردی مانند:
- حذف کدهای غیرضروری
- کاهش فایلهای اضافی
- بارگذاری مناسب اسکریپتها
- کاهش منابعی که جلوی نمایش سریع صفحه را میگیرند
- استفاده صحیح از قابلیتهای کش
باشد.
البته در این بخش نباید فقط به کم کردن تعداد فایلها فکر کرد؛ مهمتر از آن، نحوه و زمان بارگذاری منابع است.
فونتها را دستکم نگیریم
فونت بخشی از ظاهر سایت است و در سایتهای فارسی اهمیت بیشتری دارد.
اگر چند وزن مختلف از یک فونت بدون نیاز واقعی بارگذاری شوند، منابع بیشتری مصرف میشود.
بهتر است فقط وزنهایی که واقعاً در طراحی استفاده میشوند بارگذاری شوند.
برای مثال اگر سایت فقط از وزنهای Regular و Bold استفاده میکند، نیازی نیست تمام وزنهای موجود فونت بارگذاری شوند.
هاست روی سرعت سایت تأثیر دارد
همه مشکلات سرعت از طراحی سایت نیستند.
سرور و هاست نیز نقش مهمی در عملکرد سایت دارند.
مواردی مانند منابع سرور، نوع وبسرور، نسخه PHP، تنظیمات کش و زمان پاسخ سرور میتوانند روی عملکرد سایت اثر بگذارند.
به همین دلیل اگر یک سایت حتی با تصاویر و کدهای بهینه همچنان پاسخگویی کندی دارد، باید وضعیت هاست و سرور نیز بررسی شود.
دیتابیس وردپرس را مرتب نگه داریم
در طول زمان، اطلاعات مختلفی در دیتابیس وردپرس ایجاد میشود.
نوشتهها، نسخههای قبلی مطالب، دادههای افزونهها و اطلاعات موقت میتوانند حجم دیتابیس را افزایش دهند.
البته پاک کردن اطلاعات دیتابیس بدون شناخت دقیق میتواند باعث مشکل شود.
بنابراین بهتر است قبل از هرگونه پاکسازی، از سایت و دیتابیس نسخه پشتیبان تهیه شود و فقط دادههایی که واقعاً غیرضروری هستند حذف شوند.
سرعت موبایل را جداگانه بررسی کنید
ممکن است سایت روی کامپیوتر سریع به نظر برسد اما روی موبایل عملکرد ضعیفتری داشته باشد.
دلیل آن میتواند تفاوت قدرت دستگاه، سرعت اتصال، اندازه تصاویر یا نحوه اجرای اسکریپتها باشد.
بنابراین بعد از هر مرحله بهینهسازی، نسخه موبایل سایت را نیز بررسی کنید.
بهخصوص این موارد را کنترل کنید:
- زمان نمایش محتوای اصلی
- اندازه تصاویر
- عملکرد منو
- دکمهها و فرمها
- اسکرول صفحه
- جابهجایی ناگهانی عناصر
Core Web Vitals را بشناسیم
اگر بخواهیم عملکرد سایت را حرفهایتر بررسی کنیم، باید با Core Web Vitals آشنا باشیم.
سه معیار اصلی که در ارزیابی تجربه کاربر اهمیت دارند عبارتاند از:
LCP
Largest Contentful Paint
این معیار به زمان نمایش بزرگترین محتوای قابل مشاهده در بخش اصلی صفحه مربوط میشود.
INP
Interaction to Next Paint
این معیار میزان پاسخگویی صفحه به تعاملات کاربر را بررسی میکند؛ یعنی کاربر روی چیزی کلیک میکند یا با صفحه تعامل دارد و صفحه چقدر سریع به آن واکنش نشان میدهد.
CLS
Cumulative Layout Shift
این معیار به پایداری بصری
